Strona główna

Mapa strony

Moje publikacje





MASOWE DEPORTACJE LUDNO¦CI  W  ZSRR

Wprowadzenie

Charakterystyka

W latach 20. i 30.

Pierwsze deportacje

Zsyłka kułacka

Oczyszczanie miast

Deportacje etniczne

W okresie II wojny ¶wiatowej

Z Polski

Z Litwy, Łotwy, Estonii i Mołdawii

Radzieccy Niemcy i Finowie

Z Kaukazu

Z Krymu

Kałmucy

Po wojnie

Podziemie narodowe

Repatrianci

Kułacy z zachodnich obwodów

Ukazniki

Sektanci

Destalinizacja


Na stronie

Historia Rosji i ZSRR

Konflikt rosyjsko-czeczeński

System represji w ZSRR

Historia GUŁagu

Masowe deportacje w ZSRR

Deportacje Polaków do ZSRR

Polacy w Kazachstanie

Wschodnie losy Polaków

Kresy Wschodnie

Przesiedlenia Polaków z ZSRR

Dzieje my¶li politycznej

Z najnowszych dziejów Polski

Z dziejów Wrocławia





Masowe deportacje ludno¶ci w Zwi±zku Radzieckim




Szacuje się, że w latach 1919-1952 ogólna liczba osób przesiedlonych w toku wewnętrznych deportacji w ZSRR przekroczyła 6 mln, przy czym największe fale deportacyjne pojawiły się w latach 1930-1931 (2,05 mln osób) i 1941-1942 (1,2 mln). Nadto miała miejsce deportacja poł±czona z repatriacj± niemal 5,5 mln obywateli ZSRR z obszaru Rzeszy Niemieckiej i państw przez ni± okupowanych. Znaczna czę¶ć repatriowanych trafiła bowiem do miejsc przymusowego osiedlenia. Niezależnie od ¶cisło¶ci tych generalnych obliczeń, które wymagaj± nadal szczegółowej weryfikacji, podane wyżej liczby wskazuj± na gigantyczny zasięg tej formy represji i pozwalaj± sytuować omawiane zjawisko w kontek¶cie procesów społecznych, politycznych i ekonomicznych zachodz±cych w ZSRR w interesuj±cym nas okresie.

Niebywała skala deportacji o rozmaitym charakterze, przede wszystkim obejmujących określone grupy socjalne i narodowościowe, powodowała, że proceder ten w poważnym stopniu zmieniał strukturę gospodarczą i etniczną społeczeństwa radzieckiego. Ofiary poszczególnych operacji przesiedleńczych doświadczały ogromnych cierpień fizycznych i psychicznych, niezwykłych trudności w ułożniu sobie życia w miejscach przymusowego osiedlenia, były prześladowane i dyskryminowane na wielu płaszczyznach. Zarazem ich pracy, na poły niewolniczej, państwo zawdzięczało w znacznej mierze zagospodarowanie regionów o bardzo trudnych warunkach przyrodniczych, ale obfitujacych w rozmaite bogactwa naturalne. Deportacje radzieckie dzielone bywają na dwie grupy. Do pierwszej zalicza się przesiedlenia całych narodowości zamieszkujących na obszarze ZSRR: Niemców, ludów Północnego Kaukazu, Tatarów krymskich, Kałmuków. Drugi rodzaj deportacji stanowiły przesiedlenia dokonywane na podstawie kryteriów społecznych i politycznych. Do tej kategorii zaliczyć należy przede wszystkim deportacje z ziem polskich, z republik nadbałtyckich i z Ukrainy. Podział taki nie jest wolny od uproszczenia, zwłaszcza dostrzegalnego w przypadku drugiej z wyodrębnionych grup. Niektóre zaliczane do niej deportacje miały bowiem oczywisty aspekt narodowy, dotykając w pierwszej kolejności grupy aktywne narodowo, znaczące dla kultury narodowej, dla trwania narodu na określonym obszarze.




 

Spis tre¶ci




Stanisław Ciesielski, Grzegorz Hryciuk, Aleksander Srebrakowski


Masowe deportacje ludno¶ci w Zwi±zku Radzieckim


Torun 2003
Wydawnictwo Adam Marszałek




 

Strona główna

Mapa strony

Moje publikacje