Strona główna

Mapa strony

Moje publikacje






KRESY WSCHODNIE

Pojęcie i terytorium

Kresy - ujęcia uniwersalne

Kresy jako pogranicze

Kresy jako peryferie

Kresy Wschodnie - terytorium

Identyfikacja narodowa

Pojęcie identyfikacji

Identyfikacja na Kresach

Przemiany narodowościowe

Przemieszczenia ludności

Z Ukrainy do Kazachstanu 1936

Z Kresów do ZSRR 1940-1941

Z Kresów do Polski po 1944

Z Wołynia do Polski po 1944

Represje 1939-1941

Narodowościowa struktura ofiar

Na stronie

Historia Rosji i ZSRR

Konflikt rosyjsko-czeczeński

System represji w ZSRR

Historia GUŁagu

Masowe deportacje w ZSRR

Deportacje Polaków do ZSRR

Polacy w Kazachstanie

Wschodnie losy Polaków

Kresy Wschodnie

Przesiedlenia Polaków z ZSRR

Dzieje myśli politycznej

Z najnowszych dziejów Polski

Z dziejów Wrocławia



Kresy Wschodnie

   


Kto by myślał, kto by się spodziewał,
Że gdzieś za światem w bodziakach czehryńskich,
Że gdzieś na kresach niegdyś ukraińskich
Taki świat dzielny i uroczy bywał?


Pojęcie kresów w polskim obiegu pierwotnie odnosiło się do stosunkowo słabo kontrolowanych obszarów na południowo-wschodnich rubieżach szlacheckiej Rzeczypospolitej. Późniejsza ewolucja rozumienia tego pojecia, dokonująca się w kontekście kryzysu Rzeczypospolitej, rozbiorów i ostatecznego upadku państwa, doprowadziła po odzyskaniu niepodległości do utożsamienia Kresów Wschodnich z ziemiami wschodnimi II Rzeczypospolitej. Stosunkowo rzadko i raczej nie w potocznym obiegu pojawiało sie pojęcie dalszych kresów, obejmujące utracone ziemie wschodnie przedrozbiorowego państwa. O Kresach wschodnich można mówić jako o realnych zjawiskach wystepujących na określonym, tak czy inaczej definiowanym obszarze, a więc jako o swoistym fenomenie kulturowym (w najszerszym rozumieniu kultury). Ich mieszkańcy stanowiący złożony konglomerat etniczny, religijny, kulturowy, współżyli ze sobą, uczestniczyli w rozmaitych konfliktach, stawali się ofiarami dramatycznych przeżyć. Ale za pjeciem Kresów Wschodnich kryją się także rozmaite wyobrażenia tkwiące w świadomości społeczeństwa i jego strukturalnych części. Wyobrażenia pozostajace niekiedy w znacznym dystansie do owych realiów, będące raczej zbiorem mitów i legend. To ostatnie nie zmienia jednak faktu, że właśnie owe wyobrażenia Kresów Wschodnich odgrywały niezwykle ważną rolę społeczną: polityczną, ideologiczną, kulturową.

Lata II wojny światowej przyniosły faktyczną zagładę takim Kresom Wschonim, jakie znane były obywatelom II Rzeczypospolitej. Okupacja radziecka, okupacja niemiecka, walki polsko-ukraińskie, masowe przesiedlenia - wydarzenia te całkowicie odmieniły oblicze tych obszarów pod niemal każdym względem.


 

O przemianach struktur etnicznych Kresów Wschodnich w latach 1931-1948
- więcej informacji o książce

 


Strona główna

Mapa strony

Moje publikacje